Pasen in het Heilig Land: Geloof te midden van de moeilijkheden

7 April 2026

In het hart van de Oude Stad leidde Z. Exc. Kardinaal Pierbattista Pizzaballa de Paaswake in de Basiliek van het Heilig Graf, een basiliek die door de verschillende christelijke religies wordt gedeeld. Elke religie heeft haar eigen altaar, haar eigen dagindeling en haar eigen gebed. Het is een fragiele co-existentie, maar wel door eeuwenoude overeenkomsten omschreven. De zegening van het nieuwe vuur, het zingen van het Gloria, de verkondiging van het Halleluja … deze handelingen zijn in alle Kerken ter wereld hetzelfde. Toch krijgt deze viering – de eerste die zowel vanwege het tijdsverschil als vanwege de Status Quo wordt gevierd – hier een bijzondere betekenis.

In zijn homilie benadrukte de Patriarch dat het Woord van God luider klinkt dan elke stilte. Zelfs achter gesloten deuren en te midden van het oorlogsgeweld blijft het geloof bestaan. Die zware steen lijkt misschien onoverkomelijk, maar voor het lege graf werd hij weggerold. Dit is de eerste boodschap van Pasen: God begint met het leven terug te brengen, zelfs in de duisternis, in de stilte en in het gesloten graf.

Maar in Jeruzalem wordt Pasen niet alleen op historische plaatsen gevierd. Het Paasfeest wordt ook in de lokale parochies beleefd, in het hart van de gezinnen en in de stemmen van degenen die er hun huis hebben.

Op zaterdagmiddag namen honderden gelovigen deel aan de Paaswake en riepen: "Hij is waarlijk verrezen! Halleluja!". In de parochies van Jeruzalem en Beit Hanina gaven lokale christenen uiting aan de vreugde die alleen een levende God kan schenken.

In de parochie van de Verlosser heeft de liturgische groep van de Custode, dit zijn de Franciscaanse broeders die al acht eeuwen de Heilige Plaatsen beheren, een altaar geplaatst dat aan de Verrezen Christus is gewijd. De schilderijen van de Spaanse kunstenaar Raúl Berzosa zijn een uitbeelding van het lijden van Christus met in het midden Christus die als overwinnaar op de dood wordt voorgesteld.

Op dezelfde manier versterken lokale gemeenschappen, die moeilijke tijden doormaken, hun geloof in de hoop op de Opstanding.

Op zestig kilometer van Jeruzalem is de oorlog steeds duidelijker voelbaar. In Tel Aviv kon de Paasviering niet in een kerk doorgaan. Hebreeuwssprekende christenen vierden er Pasen samen met hun families in de opvangcentra en schuilkelders. De viering werd voorgegaan door Fr. Piotr Velasco, de pastorale verantwoordelijke van de gemeenschap.

In de Heilige Stad is er nóg een plaats die diepe herinneringen oproept: de Hof van Getsemane, waar Jezus zijn laatste nacht voor Zijn kruisdood heeft doorgebracht. Daar vierden de broeders van de Custode het volledige Paastriduüm onder leiding van Fr. Francesco Ielpo, samen met leden van de lokale religieuze gemeenschappen.

In de vroege uren van Paaszondag vond het meest intieme moment plaats. Terwijl de stad nog sliep, keerde een kleine groep terug naar het Heilig Graf. Fr. Giuseppe Gaffurini legt uit dat dit om een unieke traditie ging die alleen in de Heilige Grafkerk in stand wordt gehouden.

Fr. GIUSEPPE GAFFURINI, ofm
Overste van de Communauteit van het Heilig Graf

“Volgens de traditie bezocht de Heilige Maagd Maria het graf vijf keer op Stille Zaterdag. De vijf Byzantijnse zuilen herdenken deze gebeurtenis. Vanavond verandert de pelgrimstocht naar het Heilig Land in een wedloop naar het graf. Wij delen in de toewijding van de vrouwen die, ondanks de zware steen die de ingang afsloot, volhardden en het graf reeds geopend aantroffen. De vroomheid van Stille Zaterdag transformeert het lijden van Goede Vrijdag in de opstanding van Paaszondag. Door onze gebeden bewerkstelligen we deze overgang van het lijden naar de Verrijzenis.”

Fr. João Paulo, van de Communauteit van het Heilig Graf, was onze cameraman en woordvoerder toen we de plaats zelf niet konden betreden.

Fr. JOÃO PAULO DOS SANTOS, ofm
Communauteit van het Heilig Graf

“Wij zijn hier om te dienen, om pelgrims te helpen en het Heilig Land bekend te maken. Wij danken de broeders die alle liturgische plechtigheden en vrome activiteiten in het Heilig Graf hebben gevierd en begeleid.”

Fr. MANUEL TCHINCOCOLO RAMOS, ofm
Communauteit van het Heilig Graf

“Blijf alstublieft voor ons bidden, ook in deze moeilijke tijd. We zetten vol dankbaarheid door en beleven dit moment zoals Sint Franciscus het ons heeft geleerd.”

Op zondag werd de meest verwachte mis van het jaar door de Patriarch voor de luifel van het Heilig Graf, boven de kleine kapel waarin het graf van Christus zich bevindt, opgedragen.

In zijn homilie benadrukte Kardinaal Pizzaballa hoe het Evangelie ons onmiddellijk in beweging zet.

Het was nog donker toen Maria Magdalena bij het graf aankwam en zij ontdekte dat de steen was weggerold. Ze rende weg om het aan de apostelen te vertellen. Petrus en Johannes haastten er zich naartoe en zagen de tekenen: de linnen doeken, de Lijkwade, alles lag zorgvuldig geschikt. Pasen belooft geen 'gemakkelijk' leven, maar een open leven. En om ons leven open te stellen, moet God ons soms van onze zekerheden ontdoen.

Fr.Francesco Ielpo ging voor in de Paasmis in de Kerk van de Heilige Verlosser en benadrukte in zijn homilie de werkwoorden van beweging in het Evangelie. Daarbij onderstreepte hij dat het geloof in de Verrijzenis voortkomt uit een levende relatie met Christus. “Het geloof in de Verrijzenis is een geschenk, en om het te ontvangen, moeten we ons in de logica van de Liefde verdiepen.” Johannes, de welbeminde leerling, loopt niet alleen maar wacht op Petrus, hetgeen op het belang van de gemeenschap wijst. Zo worden Liefde en gemeenschap essentiële mijlpalen op de weg van Pasen.

Dezelfde dageraad breekt ook aan boven het noorden van het land. In Nazareth, de stad waar Jezus opgroeide, klinkt een ander koor, een andere stem weergalmt.

In de Basiliek van de Aankondiging werd de stilte die op de dood van Christus volgde, door het gezang van gelovigen verbroken. “Dit is de dag die de Heer heeft gemaakt; laten we ons verheugen en blij zijn in Hem.” De mis van de Verrijzenis werd voorgegaan door Zijne Excellentie Bisschop Rafiq Nahra, Latijns Patriarchaal Vicaris. Tijdens de mis werd er in de lezingen van Stille Zaterdag herinnerd aan de voortdurende aanwezigheid van Christus in het leven van ieder mens. Dit wordt door het licht van de paaskaars gesymboliseerd, de kaars die voortdurend brandt die nooit uitgaat.

MERVAT ASHKAR
Lid van het koor van de Basiliek van de Aankondiging

“Christus is verrezen! Hij is werkelijk opgestaan! Als koor van de Basiliek van de aankondiging in Nazareth hadden we de grote eer om tijdens de Mis en de Liturgie van de Heer Jezus te mogen dienen, dit tot en met Stille Zaterdag en de viering van Paaszondag. Ondanks alle angstaanjagende omstandigheden om ons heen, zijn we samengekomen. Oorlog, verwoesting, hongersnood, pijn of ziekte konden ons niet weerhouden. Ondanks dit alles is Christus gekomen, Hij de Zoon van Nazareth, de Zoon van Galilea . En wij zijn er trots op tot deze heilige stad te behoren. Hij is gekomen om ons te zeggen: ‘Wees niet bang, kleine kudde, Ik heb de wereld overwonnen.’ Persoonlijk maak ik een erg moeilijke tijd door omdat ik mijn moeder tijdens haar lijden en ziekte bijsta. Maar wij dragen deze pijn met ons mee, opdat zij zich mag verenigd weten met het lijden van Christus en opdat wij met Hem mogen jubelen in de glorie van Zijn Verrijzenis. Hij die samen met Christus lijdt, zal ook met Hem in Zijn heerlijkheid opstaan.”

Jeruzalem, Tel Aviv, Nazareth: het zijn allemaal verschillende plaatsen, maar overal hangt dezelfde vraag in de lucht: “wat betekent het om in de opstanding te geloven wanneer de wereld om je heen alle hoop lijkt te verliezen?” Misschien weet Mervat wel meer dan wie dan ook. Haar moeder is ziek, de oorlog woedt voort en toch blijft ze zingen. Want wie Goede Vrijdag heeft meegemaakt, weet volgens haar al hoe het afloopt.

Bron: Website Christian Media Center
Foto: © Christian Media Center
Video: © Christian Media Center
Vertaling : Luk & Karien De Staercke-Audoore
© Belgische Landscommanderij - Ridderorde van het Heilig Graf van Jeruzalem