"Bethlehem" – Het lied dat het mysterie bewaart

17 December 2025

De kerk van de Heilige Catharina is het kloppende hart van Bethlehem en daar klinkt elke dag een eeuwenoud lied als bewaker van een eeuwig mysterie. Het zijn niet alleen de feestelijke lichtjes die daar de stenen verlichten maar ook de levendige stem van de broeders die door hun gezang de verwachting van een toekomstig Kind in de stilte doen ontwaken.

Hier klinkt het lied niet als een simpele melodie maar is een waar gebed. Het is door deze stemmen dat het mysterie van de Incarnatie wordt vernieuwd, wordt beleefd en wordt doorgegeven. Het is als het ware een geschenk dat zich in elk hart, bij elke stap op ons pad, manifesteert.

Fr. CORRADO SICA, ofm
Titulair organist in de Basiliek van het Heilig Graf

We kunnen het liturgische muziekrepertorium van deze processie in drie hoofdcategorieën indelen. Het eerste is het repertorium van de Kerk, met het Graduale Romanum, waarin de liederen zijn verzameld die de Kerk aan de christelijke gemeenschappen heeft aangeboden. Daarnaast is er nog de traditie van de (franciscaner) Orde, die tot specifieke liederen voor deze gebeurtenissen aanleiding heeft gegeven. Ten slotte zijn er de liederen van de Custode die op de plaatsen waar de gebeurtenissen plaatsvonden door de broeders werden gecomponeerd en uitgevoerd. Daaronder weerklinkt het lied "Bethlehem" dat voor de grot wordt gezongen als een uiting van verwachting en mysterie.

Fr. CORRADO SICA, ofm
Titulair organist in de Basiliek van het Heilig Graf

Dit lied is rond 1400 ontstaan en werd tot in de 17de en de 18de eeuw bewerkt, verfijnd en verrijkt. Wat heeft dit lied ons te bieden? Het is een antifoon of beurtzang die een voorwoord van de zangers bevat waarop de andere broeders op hun beurt een antwoord zingen. De antifoon luidt als volgt: "Bethlehem, zie, in deze kleine uithoek van de aarde werd de Schepper van het universum geboren.”

Fr. CORRADO SICA, ofm
Titulair organist in de Basiliek van het Heilig Graf

In de loop der tijden werden er korte strofen aan toegevoegd, zoals: “Hier werd Hij in doeken gewikkeld, hier werd Hij in een kribbe gelegd en vervolgens werd Hij hier door de herders bezocht,” enzovoort. Het woord "HIER", dat eindeloos door de zangers wordt herhaald, stelt de aanwezigen in staat het mysterie ten volle te ervaren en te begrijpen dat dit alles precies op deze plek is gebeurd en nergens anders. Dit is de plek waar de ontmoeting tussen God en mens plaatsvond.

Deze schitterende antifoon, die tot op de dag van vandaag nog steeds in de grot weerklinkt, vat het hele mysterie van de Incarnatie samen, het brengt het dichtbij en maakt het voor alle pelgrims toegankelijk. Elke dag bewandelen we dit pad naar de plek waar die bijzondere gebeurtenis heeft plaats gevonden om vervolgens terug te keren en dit met iedereen te delen.

Fr. CORRADO SICA, ofm
Titulair organist in de Basiliek van het Heilig Graf

Hier werd Jezus geboren, hier wou Jezus naar de mensheid komen, hier wou Hij onze wereld betreden,. Het was immers Zijn bedoeling om ons de Verlossing aan te bieden, zodat we Hem konden danken voor de gave van het leven en, meer in het bijzonder, elke dag konden zingen over de schoonheid die we door ons bestaan kunnen ervaren, die we ervaren door ons geloof en vooral door te geloven dat Hij alleen onze Verlosser is.

Bron: Website Christian Media Center
Foto: © Christian Media Center
Video: © Christian Media Center
Vertaling : Luk & Karien De Staercke-Audoore
© Belgische Landscommanderij - Ridderorde van het Heilig Graf van Jeruzalem