Ordre Equestre du Saint-Sépulcre de Jérusalem-Lieutenance de Belgique - Ridderorde van het Heilig Graf–Landscommanderij België
http://ordredusaintsepulcre.be/Onderzoek-naar-de-reproducties-van-de-luifel-van-het-Heilig-Graf-in-het-Westen
      Onderzoek naar de reproducties van de luifel van het Heilig Graf in het (...)

Onderzoek naar de reproducties van de luifel van het Heilig Graf in het Westen

PARIJS – In de loop der tijden zijn er zowat overal kopieën gemaakt van de stenen luifel (l’Edicule) boven het Heilig Graf in Jeruzalem. Deze replica’s verschillen naargelang het tijdstip van oprichting, de plaats waar ze staan en de inspiratie van de bedevaarders. Deze monumenten van aanbidding waren doorgaans voor liturgische doeleinden bedoeld en hebben doorgaans een belangrijke rol gespeeld in de verspreiding van het geloof. Ze maakten het de gelovigen die er op bedevaart kwamen, mogelijk om zich innerlijk meer naar Jeruzalem te richten.


“Het kopiëren van de luifel die het Heilig Graf in Jeruzalem overspant: een mengsel van religieuze praktijken en architectuur.” Dat was het onderwerp van een voordracht van Charles-Édouard Guilbert Roed, die hij enkele maanden geleden hield in de School voor Bijbelstudie en Archeologie te Jeruzalem.

De spreker is een oud-medewerker aan het Latijns Patriarchaat en doctoreert in Geschiedenis en Architectuur. Hij is tevens een goede vriend van de Belgische Landscommanderij. Charles-Édouard bracht de reproducties van de “luifel” in kaart. Met de term “Édicule” (luifel) wordt gemeenzaam de constructie bedoeld die de Grieks-Orthodoxen in het begin van de XIXde eeuw boven het Graf van Christus hebben opgetrokken. Het bevindt zich binnen in de Basiliek van het Heilig Graf die na het Edict van Milaan in opdracht van de Heilige Helena werd gebouwd. Door dit Edict stopte in heel het Romeinse Rijk de christenvervolging en werd het christendom een vrije godsdienst.

“De kopie van de luifel van het Heilig Graf die zich in het heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van de Eikeboom te Vion in la Sarthe bevindt, is eigenlijk vrij klein. Het is precies in deze regio dat ik een deel van mijn kindertijd heb doorgebracht. Maar het was pas jaren later dat ik de rijkdom van deze plaats heb ontdekt.” Dat vertelt ons Charles-Édouard in een onderhoud dat wij met hem hadden in de Communicatiedienst van het Latijns Patriarchaat van Jeruzalem. Onze-Lieve-Vrouw van de Eikeboom heeft de jeugd van de onderzoeker sterk bepaald. Het is een heiligdom ter ere van Maria dat ontstond in de nasleep van tal van Mariaverschijningen in de XVde eeuw. Met de hulp van de giften van de vele gelovigen liet de toenmalige bisschop van Mans dit bouwwerk in 1896 optrekken en dit volgens een getrouwe reproductie van de Luifel van het Heilig Graf in Jeruzalem.

Als student in de Geschiedenis en de Architectuur aan de Sorbonne bleef Charles-Édouard Guilbert Roed steeds heel gevoelig voor het religieus patrimonium. “Binnen mijn engagement bij de jongeren van de Ridderorde van het Heilig Graf werd mij de opdracht toevertrouwd om spirituele bezinningsdagen te organiseren. Het leek mij in feite heel evident om deze in de buurt van Onze-Lieve-Vrouw van de Eikeboom te laten doorgaan. Het was immers voor mij een heel gekende en vertrouwde locatie. Later, in 2014, na zowat drie maand werken aan de Franse School voor Bijbelstudie en Archeologie te Jeruzalem, besliste ik om een onderzoek te beginnen over de replica’s van de Luifel van het Heilig Graf. Ik had op dat moment reeds de kans gekregen om het Graf in Jeruzalem beter te doorgronden,” wist de onderzoeker ons te vertellen.

Momenteel doctoreert Charles-Édouard in de Geschiedenis en de Architectuur en zo besliste hij om parallel aan zijn doctoraat nu ook het bestaan van andere replica’s te bestuderen. Ondertussen wist hij er reeds wereldwijd een honderdtal te identificeren. De bouwwerken worden vaak tijdens de Goede Week, van Goede Vrijdag tot Pasen, door tal van pelgrims bezocht. Daar komt dan telkens in het hart van de bedevaarders de exclamatie “Domine ivimus” (Heer, hier zijn wij) opnieuw tot leven. Deze leuze is van alle tijden en is kenmerkend voor de ijver van de christenen die verlangen om ooit eens op bedevaart naar Jeruzalem te gaan. In zowat 1700 jaar kreeg de luifel in Jeruzalem vier verschillende vormen. Een eerste Byzantijns bouwwerk kwam in 324 tot stand, het tweede was romaans en werd in 1012 opgetrokken, een derde bouwwerk dateert uit 1555 en de huidige luifel in Ottomaanse barokstijl is van 1810.

Vandaag zijn de eerste drie vormen in Jeruzalem fysisch verdwenen, maar via hun kopieën is het mogelijk hun oorspronkelijke grootsheid opnieuw te ontdekken. Zo vindt men voorbeelden van het Byzantijnse bouwwerk in Italië – in de autonome regio Friuli-Venetie en in Aquila – maar er zijn ook voorbeelden van het romaanse bouwwerk, zo bijvoorbeeld in Duitsland (Görlitz). “Aldus zijn de replica’s een ware rijkdom om de installatie van het graf van Christus te leren kennen en begrijpen.” De reproducties van de grafkamer van Jezus hebben dus een evolutie meegemaakt en hun stijl is mee geëvolueerd in functie van de locatie waar het bouwwerk opgetrokken werd. Een gemeenschappelijk kenmerk is wel de zuilenreeks die de luifel omringt en die telkens weer terugkeert.

De Franciscanen bouwden replica’s in de Sacro-Monti van Piemont en Lombardije. Deze religieuze plaatsen waren bedoeld om het christelijk geloof, dat in de overgang van de XVde naar de XVIde eeuw in de regio verspreid was geraakt, te laten herleven. Het waren alternatieven voor de heilige plaatsen in Jeruzalem en Palestina die toen als maar moeilijker door de pelgrims konden worden bezocht. Ook een aantal franciscaner kloosters beschikken over een eigen luifel. Dit is bijvoorbeeld het geval voor het Klooster van de Custode in Washington dat overigens ook een kopie van het graf van de Heilige Maagd, van de dom van de Dormitio en van de Grot van de Geboorte huisvest. Buiten de religieuze gemeenschappen, zoals bijvoorbeeld de Kapucijnen en de Jezuïeten, hebben ook oud-pelgrims, zowel bisschoppen als particulieren, replica’s laten bouwen.

“Een van mijn grootste ontdekkingen wat de bouw van de corpus betreft, is dat de meeste replica’s van de luifel tijdens de periode van de Contrareformatie in de vroegere koninkrijken Bohemen en Oostenrijk, alsook in het territorium van de Habsburgers werden gebouwd. Heden ten dage bevinden de replica’s zich vooral in Tsjechië, Duitsland, Oostenrijk, Polen, Slovakije en Slovenië. Andere kopieën vindt men in Frankrijk, België, Italië, Rusland, Oekraïne, Canada, de Verenigde Staten, Georgië maar evengoed in Jeruzalem,” stelt de doctorandus. Maar er zijn ook nog eerder recente verwezenlijkingen, zoals bijvoorbeeld het heiligdom Notre-Dame-Dame du Cap in Trois-Rivières in Canada.

Bron: www.oessh.va

Vertaling: Luk De Staercke

Réagir à cet articleRéagir à cet article

Een bericht, een commentaar?

vooraf modereren

Let op: je bericht verschijnt pas wanneer het gelezen en goedgekeurd is.

Wie ben je?
Vul hier je commentaar in

In dit formulier kun je de SPIP-codes {{gras}} {italique} -*liste [texte->url] <quote> <code> en HTML codes <q> <del> <ins> gebruiken. Om een nieuwe paragraaf te maken laat je gewoon een paar regels leeg.



Ontdek het Heilige Land

Agenda
mei 2019 :

Niets voor deze maand

april 2019 | juni 2019

newsletter