Ordre Equestre du Saint-Sépulcre de Jérusalem-Lieutenance de Belgique - Ridderorde van het Heilig Graf–Landscommanderij België
http://ordredusaintsepulcre.be/Een-oude-brouwerij-van-13-000-jaar
      Een oude brouwerij van 13.000 jaar

Een oude brouwerij van 13.000 jaar

RAQEFET – In het noorden van Israël ontdekten archeologen mogelijks de (restanten van de) oudste brouwerij ter wereld. Ze is inderdaad 13.000 jaar oud. Een drank die best de vergelijking met bier kan doorstaan, werd destijds zonder enige twijfel bij Natufische plechtigheden opgediend.


Bezinksels die in een prehistorische grot in Raqefet werden ontdekt, maakten het mogelijk om de oudste brouwerij ter wereld in de tijd te situeren. Raquefet ligt ten zuiden van Haïfa, in het noorden van Israël. Tot dan waren de historici van mening dat de mensheid zowat rond 6.000 vr. Chr. begonnen is met het drinken van bier. Maar recente studies tonen aan dat 13.000 jaar geleden in de Natufische tijd in het Heilig Land reeds gebrouwen werd. Het betreft een brouwsel dat aardig wat van het huidige bier verschilt maar een mengsel van meerdere ingrediënten dat meer op een soort pap geleek. Het was een drank met een lager alcoholgehalte maar dat wel gefermenteerd was.

“Indien we ons niet vergissen, hebben we hier te maken met de oudste getuigenis van alcoholproductie ter wereld, van welke type dan ook,” vertelt Dani Nadel, professor archeologie aan het AFP (Agence France Presse). Prof. Nadel doceert aan het archeologisch instituut Zinman van de universiteit van Haïfa.

De chemische analyse van microscopische deeltjes van planten met fytolitische eigenschappen wijst op de omzetting van tarwe en gerst in alcohol. Deze analyse laat toe te besluiten dat het bier toen samengesteld was uit ten minste zeven plantensoorten zoals tarwe, gerst, haver, peulvruchten (linzen, bonen, wikke, erwten) en plantaardige vezels zoals vlas. Dat is hetgeen in een communiqué van de wetenschappelijke uitgever Elsevier wordt vermeld. Deze publiceerde de resultaten van de voornoemde analyses in het oktobernummer van het “Journal of Archaeological Science: Reports”. De opzoekingen hadden plaats in het kader van een archeologisch samenwerkingsproject van de Universiteit van Standford (U.S.A.) en de Universiteit van Haïfa (Israël).

De archeologische site van Raqefet is vooral gekend als begraafplaats voor Natufische mannen en vrouwen. De prehistorische periode van de Natufians zweeft zowat tussen het paleolithicum en het neolithicum, tussen de tijd van de jagers en de plukkers en de tijd van beginnende landbouw. De periode wordt gekenmerkt door het begin van de voortschrijdende vestiging van deze eerste groep mensen. Vijf seizoenen van opgravingen in de grot van Raqefet legden tal van vijzels bloot. Drie hiervan werden nader onderzocht. De gaten in dezelfde rots zijn 40 à 60 centimeter diep en lieten toe om de inhoud ervan koel te bewaren. Twee ervan dienden voor de opslag van graan en om het te laten gisten om er mout van te maken. Nadien kon het dan gekookt worden. De kookpotten werden ongetwijfeld met stenen tegels afgedekt die als deksel dienst deden. De voedingsmiddelen werden mogelijks in manden van Liberiaanse vezels bewaard zodat ze gemakkelijk te hanteren waren. De derde onderzochte vijzel had dan weer tot doel om de malt samen met wilde gist te laten fermenteren.

“Wij weten wat de Natufians in deze grot uitrichtten. Zij begroeven hier sommigen van hun overledenen op een platform dat met bloemen en planten was bedekt. Zij bereidden er een vloeistof die op soep geleek maar eigenlijk was het een alcoholische drank,” verklaarde Prof. Dani Nadel aan het AFP.

Rekening houdend met het gegeven dat deze voorhistorische brouwerij zich op een religieuze plaats van de Natufians bevond, laat de archeologen ertoe besluiten dat de bierproductie en de consumptie ervan bijzonder nauw met hun rituele ceremonieën verbonden was, bijvoorbeeld om eer te betuigen aan de doden.

Bier en brood: stuwende kracht achter de graanteelt?

“Wat er ook van mag zijn, de inspanningen die deze eerste meester-brouwers aan de dag legden om alcohol te produceren wijzen in ieder geval op het belang dat binnen hun cultuur aan deze drank werd gehecht,” vertelt Dani Nadel.

Volgens Li Liu van de Universiteit van Standford en co-auteur van de studie die in de “Journal of Archaelogical Science: Report” verscheen, "gingen deze innovaties in de bierbrouwerij het begin van de graanteelt in het Nabije-Oosten met meerdere millenniums vooraf.” Het begin van de graanteelt wordt door historici doorgaans pas in de VIIIste eeuw vr. Chr. gesitueerd. “Deze ontdekking geeft aan dat de productie van alcohol niet noodzakelijk als een gevolg van een overproductie van graan moet worden beschouwd, maar tot ontwikkeling is gekomen in functie van rituelen en spirituele noodwendigheden en dit vóór het ontstaan van de landbouw.” Dit zou in feite betekenen dat het bier ouder zou zijn dan de graancultuur (en ipso facto ouder zou zijn dan het ontstaan van sedentaire dorpen) en dit in een regio met een groeiende vruchtbaarheid (Mesopotamië, Anatolië en de Levant). Dat verwijst dan weer naar een hypothese die reeds ruim 60 jaar geleden door bepaalde archeologen werd geopperd en die stelt dat de drang naar bier in dit deel van het Middellandse Zeegebied mogelijks een stuwende kracht is geweest in het ontstaan van de graanteelt. Zo ook het brood. Op de site van Shubayaqa, in het noordoosten van Jordanië, toonde een ploeg van Anglo-Deense onderzoekers aan de hand van verkoolde etensresten in juli l.l. aan dat de Natufians reeds 13.000 à 14.000 jaar geleden al brood konden bakken, en dit nog vóór zij wisten hoe zij graan moesten kweken.

Christophe Lafontaine voor Terrasanta.net

vertaling: Luk De Staercke

Réagir à cet articleRéagir à cet article

Een bericht, een commentaar?

vooraf modereren

Let op: je bericht verschijnt pas wanneer het gelezen en goedgekeurd is.

Wie ben je?
Vul hier je commentaar in

In dit formulier kun je de SPIP-codes {{gras}} {italique} -*liste [texte->url] <quote> <code> en HTML codes <q> <del> <ins> gebruiken. Om een nieuwe paragraaf te maken laat je gewoon een paar regels leeg.



Ontdek het Heilige Land

Agenda
mei 2019 :

Niets voor deze maand

april 2019 | juni 2019

newsletter